İnsana gelen kazanç iki yoldan gelir; ya helâldir, ya da da haram.
- İslam’da gücü olanın çalışmaması ihtiyacını meşru olmayan yollardan temin etmesi haramdır.
- İnsanın ihtiyaç sahibi değilse, dilenmesi haramdır. Kur’an’da: “İnsan için kendi çalışmasından başka bir şey yoktur” (Necm: 39) buyrulurken Hz. Peygamber de:
- “Zengin ve kuvvetliye sadaka helâl değildir.”
- Dilenci yüzünde et ve deri olmadığı halde kıyamet gününde diriltilir” demiştir.
- İslam’da çalışma meşru olmalıdır. Yani yapılan iş faydalı meslek olmalıdır. Dansözlük, şarkıcılık, fuhuş gibi yollarla elde edilen kazanç meşru değildir. Çünkü meşru iş yapılmamıştır.
- Şarap fabrikaları için üzüm yetiştirerek, tütün ekerek elde edilen para, uyuşturucu elde etmek için Hint keneviri ve afyon yetiştirerek elde edilen para helâl değildir. Fıkıhta bir kural vardır: “Harama götüren de haramdır.
- Kumar, piyango ve diğer şans oyunları ile elde edilen para helâl değildir. İnsana ait şeylerin satışı helâl değildir.
- Haram kılınmış şeylerin alım satımından ele geçen para,
- Fahiş fiat, karaborsacılıkla kazanılan para,
- Buluntu, soygun ve gasp yolu ile elde edilen para bir de hırsızlık malı ve yasak olan bir şeyi bile bile satmak,
- Faiz, faizli alışveriş yolu ile ele geçen para,
- Rüşvetle kazanılan ve alın teri emek sarf etmeden elde edilen şey,
- Fuhuş yolu ile, müstehcenlikle ele geçen para,
- Başkalarını eğlendirme gayesi ile iş yaparak ele geçen kazanç,
- İnsana zarar veren uyuşturucu, sarhoş edici maddelerin imalatı ve satışı ile elde edilen kazanç,
- Kumar aletlerinin yapımı, satışı, müstehcen elbise imalatı ve satışı ile ele geçen, helâl değildir.
- Yalanla hile ile kazanılan helâl ve meşru değildi.
- Bir hadiste: “Köpek ücreti, fuhuş parası, fal ücreti ve şarkıcı kadının parasını yasaklamıştır. (İ. Canan Hadis Ans: 14/331) İslam’ın yasakladığı bir iş, müslümanın uğraştığı bir iş olamaz, kazanç kapısı da olamaz. Rızık, helâl ve temiz yollardan temin edilecektir. Müslüman, kimseye zarar vermeyecektir. Faydalı iş yapacaktır.
İslam Peygamberi şöyle der:
- “Aldatan bizden değildir”
- “Doğru tüccar şehitlerle beraber olacaktır.”
- “İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olandır.”
- “Kazancı en kötüsü, haram yollardan elde edilendir.”