Bir insan herşeyi bilemez. “Bin bilsen de bir sor” demişlerdir. Sonra herkes çocuk yetiştiremez, bu bir sanattır. Ama öğreterek daha güzelini yapabiliriz. Bilgisizlikle evlat ziyan olur.
Atalarımız: “Yolu iyi bilen yorulmaz” demiş. Gelin şu yavrularınızı güzelce yetiştirin. İki cihan saadeti yaşasın ve yaşatsın...
Ey anne babalar!..
- Önce örnek olun, güven verin, sabırlı olun, çocuğu yetiştirmeyi görev bilin.
- Tatlı dilli, güler yüzlü olun, lanete, bedduaya, tehdide, korkuya yer vermeyin.
- Kolaylaştırınız zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz nefret ettirmeyiniz.
- Mevsimsiz tohum bile yeşermez. Yer, zaman, ortamını iyi seçin.
- Olumsuzlukları değil, olumluları ele alınız.
- Yanlış mesajlar vermeyin, “Söyleme yap” denmiştir.
- Hata ve yanlışların, çocukla beraber büyümesine müsaade etmeyin.
- Hiçbir zaman çocuğunuzu başkası ile kıyaslamayın, onun yanında başkasını övmeyin.
- Çocuğunuzu TV nin tahrikinden ve müstehcenlikten uzak tutun.
- Yapmadığınız hiçbir şeyi çocuğunuzdan istemeyin. Unutmayın sizdeki istenmeyen şey, çocukta kalıcı olur.
- Çocuğunuzun nasıl olmasını istiyorsanız, önce siz öyle olun. Çocuğunuzun düzelmesini istiyorsanız önce siz düzeliniz.
- Çocuğunuzun yanında aile kavgası yapmayı, çocuğunuz kavga seyrederek büyümesin. Evladınızda görmek istedimeğiniz şeyi, asla hayatınızda yer vermeyin.
- Yalan söyleyen, çocuğunu yalancı bulacaktır. Çocuktaki yanlışın kaynağını kendinizde arayınız.
- Çocuk size bir sır verdiyse onu saklayın. Onunla alay etmeyin; ona gülmeyin, onu kötülemeyin...
- Hatayı kızarak eğil, öğreterek düzeltin.
- Her istediğini yapmayın, yapılması gerekeni yapın.
- Başkasına yardıma alıştırın.
- Verdiğiniz sözden dönmeyin.
- Çocukların terbiyesini başkalarına bırakmayın.
- Size bakacak, “ana baba” diyecek, rahmet okuyacak evlat yetiştirin.
- Çocuğu sakın kötü işlerinize alet etmeyin.
- Kardeşler arası ilişkileri düzeltin.
- Kararlarına saygı duyun.
- Görevler vererek sorumluluklar yükleyin.
- Sertliğin, dayağın insan yetiştirmede yeri olmadığını bilin.
- Hayatı beraber yaşayın.
- Erken şöhret arzusu sonun başlangıcı olur. Çocuğu gereksiz yere övmeyin. Şu olacak bu olacak demeyin.
- Çocuğa yaramaz diye diye yaramaz etmeyin. Döverek arsız ve yüzsüz etmeyin.
- Sevgide de yergide de aşırılıktan kaçının.
- Devamlı öğüt ve nasihat ederek bıktırmayın. Yerinde zamanında gerektiği kadar olursa faydalı olur. İkaz ve uyarılar yıkıcı olmasın yapıcı olsun.
- Ceza, suçun karşılığıdır. Ceza verilirken suça denk olmalıdır. Ödülde başarıya denk olmalıdır.
Lokman (as) oğluna şu öğütleri vermiştir:
- “Yavrucuğum, sen düğün törenlerine değil, cenazelerin techiz – tekfin işlerine koş! Zira cenazeler, sana ahret hayatın hatırlatır; düğünler ise dünyaya karşı doymak bilmeyen arzunu kamçılar.”
- “Yavrucuğum, sen yatağında uyurken seher vakitlerinde avaz avaz öten şu horozdan sakın daha aciz olma (sabahları ondan da erken uyanmaya çalış)”.
- “Yavrucuğum, aman ha tevbeyi sonra yapayım deme! Zira ölüm ansızın geliverir.”
- “Yavrucuğum, sakın cahil ile sami (İçli, dışlı) olmayı arzu etme (böyle bir özlem ve gayret içinde bulunma) ki o, yaptığı kötü ve yanlış işleri senin de tasvip ettiğini (doğru bulduğunu) düşünmesin.”
- “Yavrucuğum, Allah’tan kork! Ancak bir taraftan kalbin (aklın) günah tasarlayıp dururken; insanların seni aşırı derecede methedip yücelterek sana ikramda bulunmaları maksadı ile sırf riyakarlık yaparak kendini takva erbabındanmış gibi göstermeye kalkışma.”
- “Yavrucuğum, sükut etmiş olmandan asla pişmanlık duyma! Zira söz gümüş ise sükut altındır.”
- “Yavrucuğum, kötülüklerin senden uzaklaşmasını istiyorsan; kötü olan işlerden hemen uzaklaş! Çünkü kötü olan durumlar, kötüler için yaratılmıştır (onlar için
hazırlanmıştır.)”
Tabi ki bunlar kolay şeyler değil, ama isterseniz başarabilirsiniz. Allah yardımcınız olsun.